Oyunlarda Ekran Yırtılması Nasıl Önlenir? Ayar Rehberi

Ekran yırtılması sorununu V-Sync, FreeSync, G-Sync ve FPS sınırıyla çözün. Gecikme ve akıcılık dengesine göre doğru ayarı seçin.

Ekran yırtılması, ekran kartının ürettiği görüntü ile monitörün görüntüyü yenileme zamanının uyuşmaması sonucu oluşur. Görüntünün bir bölümü önceki kareden, diğer bölümü yeni kareden geldiği için özellikle kamera hareketlerinde yatay bir kırılma çizgisi görünür. Sorunu çözmek için tek bir ayar kullanmak yerine monitörün yenileme hızını, oyunun FPS değerini ve ekran kartındaki senkronizasyon seçeneklerini birlikte değerlendirmek gerekir.

Ekran yırtılması neden oluşur?​

Monitör 60 Hz çalışırken ekran kartı 83 FPS üretiyorsa kareler ekrana eşit aralıklarla ulaşmaz. Monitör yeni bir yenilemeye başladığında ekran kartı bir sonraki kareyi göndermiş olabilir. Bu zamanlama farkı görüntünün aynı satırında iki farklı karenin görünmesine yol açar.

Yüksek FPS her zaman daha iyi görüntü anlamına gelmez. FPS ile yenileme hızı arasındaki uyumsuzluk büyüdükçe yırtılma daha belirgin olabilir. Sorun çoğunlukla hızlı kamera dönüşlerinde, yarış oyunlarında, nişancı oyunlarında ve yatay hareketin yoğun olduğu sahnelerde fark edilir.

Önce monitörün yenileme hızını kontrol edin​

İlk adım, işletim sistemi ve oyun içindeki yenileme hızı değerlerinin gerçekten aynı olduğundan emin olmaktır. 144 Hz destekleyen bir monitör 60 Hz’de çalışıyorsa yalnızca senkronizasyon ayarlarını değiştirmek beklenen sonucu vermeyebilir.

  1. İşletim sisteminin ekran ayarlarını açın.
  2. Gelişmiş ekran seçeneklerinde aktif yenileme hızını kontrol edin.
  3. Oyunun görüntü ayarlarında aynı veya uyumlu değeri seçin.
  4. Monitörün kendi menüsünde Adaptive-Sync, FreeSync ya da benzer değişken yenileme seçeneğini kontrol edin.

Kablo ve bağlantı standardı da önemlidir. Bazı eski bağlantılar yüksek çözünürlükte veya yüksek yenileme hızında sınırlama oluşturabilir. Monitör doğru değeri sunmasına rağmen seçenek görünmüyorsa kabloyu, ekran kartı çıkışını ve sürücü ayarlarını kontrol edin.

V-Sync ne zaman kullanılmalı?​

V-Sync, ekran kartının yeni kare göndermesini monitörün yenileme döngüsüyle eşleştirir. Bu yöntem ekran yırtılması sorununu çoğu oyunda doğrudan azaltır; ancak kare hazır olmadığı zaman ekran kartının beklemesine neden olabilir. Sonuç, bazı sistemlerde daha yüksek giriş gecikmesi veya ani akıcılık düşüşü şeklinde hissedilir.

FPS değeri monitörün yenileme hızına yakın ve istikrarlıysa klasik V-Sync yeterli olabilir. Örneğin 60 Hz bir ekranda oyun çoğunlukla 60 FPS civarında çalışıyorsa V-Sync pratik bir çözümdür. FPS sık sık 60’ın altına düşüyorsa görüntü akıcılığı bozulabilir; bu durumda grafik ayarlarını düşürmek veya değişken yenileme teknolojisini kullanmak daha doğru olur.

FreeSync ve G-Sync ile daha dengeli sonuç​

Değişken yenileme hızı, monitörün yenileme zamanını ekran kartının ürettiği kare hızına uyarlamaya çalışır. AMD ekran kartlarında FreeSync, NVIDIA tarafında G-Sync veya G-Sync Compatible adıyla karşılaşabilirsiniz. Monitörün desteklediği teknoloji ekran kartınızla uyumlu olmalıdır.

Bu sistemler aktifken monitör, desteklenen çalışma aralığı içinde 48, 75 veya 117 FPS gibi değişken değerlerde yenilenebilir. Böylece sabit 60 ya da 144 Hz ile ekran kartının dalgalanan FPS değeri arasındaki zamanlama farkı azalır. Değişken yenileme hızı açıkken V-Sync’in sürücü veya oyun içindeki davranışı ekran kartına göre değişebilir; iki seçeneği aynı anda kullanmadan önce sürücü panelindeki açıklamayı kontrol edin.

FPS sınırı hangi değere ayarlanmalı?​

Değişken yenileme teknolojisi kullanıyorsanız FPS’yi monitörün azami yenileme hızının biraz altında tutmak genellikle daha kararlı bir çalışma sağlar. Amaç, ekran kartının monitörün üst sınırına çarpıp senkronizasyon aralığından çıkmasını önlemektir. Kesin değer sistemin, oyunun ve sürücünün davranışına göre değişebilir.

MonitörBaşlangıç FPS sınırıÖnerilen yaklaşım
60 Hz58-60 FPSV-Sync veya sabit FPS ile test edin.
144 Hz141-143 FPSFreeSync/G-Sync varsa üst sınıra yaklaşmadan sınır koyun.
165 Hz162-164 FPSDeğişken yenileme hızını açıp kare süresini izleyin.
240 Hz237-239 FPSİşlemci ve ekran kartı yüküyle birlikte gecikmeyi test edin.

Bu değerler başlangıç noktasıdır, evrensel zorunluluk değildir. Oyunun dahili FPS sınırlayıcısı düzgün çalışmıyorsa ekran kartı sürücüsündeki sınırlayıcıyı deneyebilirsiniz. Harici sınırlayıcı kullanırken iki farklı FPS limitinin aynı anda devrede olmadığından emin olun.

Gecikme ile akıcılık arasında doğru denge​

Rekabetçi oyunlarda düşük giriş gecikmesi önemli olduğu için yalnızca yırtılmayı yok etmeye odaklanmak doğru olmayabilir. Klasik V-Sync, bazı sistemlerde fare ve klavye komutlarının ekrana ulaşma süresini artırabilir. Değişken yenileme hızı ve monitörün düşük gecikme modu, daha dengeli bir seçenek sunabilir.

Önceliğiniz görüntü bütünlüğüyse V-Sync’i açıp sabit FPS deneyin. En düşük gecikme önemliyse V-Sync’i kapatıp FPS sınırı olmadan oynayabilir, ancak ekran yırtılması ihtimalini kabul etmeniz gerekir. Değişken yenileme destekli bir monitörünüz varsa bu iki hedef arasında daha iyi bir orta yol bulabilirsiniz.

  • Hikâye ve strateji oyunları: Görüntü bütünlüğü için V-Sync veya değişken yenileme hızı tercih edilebilir.
  • Rekabetçi nişancı oyunları: Gecikmeyi ölçün; yırtılma sizin için kabul edilebilirse V-Sync kapalı denenebilir.
  • Dalgalı FPS üreten sistemler: Değişken yenileme hızı ve makul bir FPS sınırı daha tutarlı sonuç verir.

Ayar yaptıktan sonra nasıl test edilir?​

Her değişiklikten sonra aynı oyun içi sahnede birkaç dakika test yapın. Kamerayı yatay biçimde hızlıca çevirin, sabit nesnelerin kenarlarını izleyin ve fare hareketinin gecikip gecikmediğine bakın. FPS sayacının yanı sıra kare zamanındaki dalgalanmaları da takip etmek faydalıdır; sabit görünen FPS değeri, düzensiz kare üretimini her zaman göstermez.

Sorun sürerse ekran kartı sürücüsünü, oyun dosyalarını, monitör profilini ve kablo bağlantısını kontrol edin. Arka planda çalışan kayıt yazılımları veya güç tasarrufu modları da performansı etkileyebilir. Oyunlarda ekran kaydı alırken OBS ayarlarını doğru yapılandırmak, kayıt yazılımının sistem kaynaklarına etkisini azaltmaya yardımcı olabilir. Oyunlarda depolama ve performans dengesi hakkındaki rehber, grafik ayarları dışında incelenebilecek sistem kaynaklarını anlamanıza yardımcı olabilir.

Kısa karar rehberi​

Ekran yırtılması görüyorsanız önce monitörün doğru yenileme hızında çalıştığını kontrol edin. Değişken yenileme desteğiniz varsa bunu etkinleştirip FPS’yi üst sınırın biraz altında tutun. Bu özellik yoksa V-Sync’i açarak görüntüyü deneyin; giriş gecikmesi rahatsız ederse oyun türünüze göre FPS sınırını ve senkronizasyon seçimini yeniden ayarlayın.